فلسفه در اتاق خواب

نوشته‌های گل‌ناز

چون دیگه همه زنگاشو زده

مارس ۲۰۱۳۲۵

می‌دانی فقط نوشتن حال‌ت را بهتر می‌‌کند و  نمی‌نویسی.
مثل وقت‌هایی که می‌دانی فقط از خانه درآمدن حال‌ات را بهتر می‌کند و خانه می‌مانی.
یا مثل وقت‌هایی که می‌دانی فقط از تخت بیرون آمدن حال‌ات را بهتر می‌کند و در تخت می‌مانی.
یا مثل وقت‌هایی که می‌دانی فقط به پنکه خیره نماندن حال‌ات را بهتر می‌کند و به پهلو نمی‌غلتی.
نه که نخواهی بهتر شوی. فقط نمی‌توانی. همین.

در دسته : از نفس افتاده | دیدگاه‌ها خاموش

انتری که لوطی‌اش نمرده بود

نوامبر ۲۰۱۲۲۶

یک. جایی خواندم  دانشمندان فهمیده‌اند که به نمی‌دانم گوریل‌ها یا شامپانزه‌ها می‌شود معنی 8000 کلمه را یاد داد. حالا این‌که جهت پیشرفت علم چه‌ سمت و سوی خنده‌داری گرفته‌است که وسط بحران آب ‌آشامیدنی و گرسنگی و گرمایش زمین، دانشمندانی وجود دارند که بودجه‌ی تحقیقاتی می‌گیرند تا به گوریل یا شامپانزه ” آی ام هپی” یاد بدهند، به کنار. فرض بگیریم در جهانی زندگی می‌کنیم که مسیله‌ی سواد آموزی  شامپانزه‌ها یا گوریل‌ها همان‌قدر حیاتی‌ است که سوءتغذیه‌ی کودکان هند. خب، که چه ‌بشود؟ حیوانی را از طبیعت‌اش و زندگی طبیعی‌اش جدا کنی ببری آشویتس که بفهمی چند کلمه یاد می‌گیرد؟ چه تاثیری در سرنوشت گوریل‌ها یا شامپانزه‌ها و انسان‌ها دارد؟ جلوی انقراض‌ نسل‌شان را می‌گیرد؟ دیگر در باغ‌وحش نمایش‌شان نمی‌دهند؟ اجازه می‌دهند بروند مدرسه؟ قرار است همدم و مشاور انسان‌ها بشوند؟

دو. حذف شد.

سه. من به “فرهنگ‌سازی” اعتقادی ندارم. فرهنگ زیر‌بنا نیست که با تغییر آن چیزی از اساس تغییر کند. گمان نمی‌کنم با  سالی یک روز از خشونت بر زنان نوشتن و عکس زن کبود شده  در فیس‌بوک شر کردن حتا بشود جلوی یک مورد کتک یا تجاوز را گرفت. هیچ‌کدام از دوستان فرضن خشونت‌گر و متجاوز شما آن لحظه‌ای که دست‌ش را بالابرده یا شلوار‌ش را پایین کشیده، به این  فکر نمی‌کند که ” فلانی یادمون داده بود که زن رو نزن.” همان‌طور که هرچقدر گوریل‌ یا شامپانزه‌‌ی بپچاره همه‌ی آن 8000 کلمه‌ای که یاد گرفته‌ را به کار ببرد تا به دانشمندان حالی‌ کند ” خواهش می‌کنم من رو آزاد کنید بروم سر خونه و زندگی‌م. دلم برای ابر‌ و آفتاب و آسمان و درخت تنگ شده. خسته‌م..” محال است از آشویتس خلاصی پیدا کند. خشونت مردان علیه زنان، خشونت والدین علیه فرزندان، خشونت پلیس علیه شهروندان، خشونت ثروتمندان علیه فقرا، و خشونت انسان علیه حیوانات و سیاره دلایل مشخص مشترکی دارند که بدون تغییر بنیادین آن‌ها گمان نمی‌کنم رفتار خشونت‌آمیز از زندگی انسان‌ها پاک شود.

چهار. چه‌ باید کرد؟ اگر از آن  دسته کسانی نیستید که ذهن علیل‌شان خشونت پارتنر را عشق و توجه، و خشونت والدین بیولوژیک را  دل‌سوزی و احساس مسیولیت، و خشونت پلیس را حفظ امنیت ترجمه می‌کند ( که اگر هستید شرمنده تا این‌جا وقت‌تان را گرفتم، صفحه را ببندید و هرچه گفتم را فراموش کنید)، تنها راه‌‌ حل فردی‌اش  دوری تا حد ممکن از آزارگرتان است. به خودتان دروغ نگویید. برای ترس‌ها و ضعف‌ها و تناقض‌ها و وابستگی‌ها و حساب‌گری‌های‌تان بهانه جور نکنید. سخت است اما باورکنید برای نجات کیفیت انسانی مابقی زندگی‌تان ضروری‌‌ست.

پنج. و اما خبر بد این‌که اصلاح اوضاع جهان آن‌طور که می‌گویند با اصلاح تک‌تک آدم‌ها و هرکس سعی کند خودش خوب باشد و غیره اتفاق نمی‌افتد. متاسفم.

در دسته : از نفس افتاده | دیدگاه‌ها خاموش

The manifesto of 30th

سپتامبر ۲۰۱۲۲۸

La Ballade of Lady and Bird

Artist: Keren Ann
Album: Lady & Bird

Download link

?Bird: Lady
?Lady: Yes Bird
Bird: It’s cold
…Lady: I know

Lady: Bird… I can not see a thing
Bird: It’s all in your mind
Lady: I’m worried
Bird: No one will come to see us
?Lady: May be they come but we just don’t see them…what do you see
Bird: I see what’s outside
?Lady: And what exactly is outside
Bird: It’s grown-ups
Lady: Well, may be if we scream they can hear us
Bird: Yea, may be we should try to scream
Lady: Ok bird

:Lady& Bird
Heeeelp, Heeeelp
?Can you hear us now
?Hello
!Help
Hello it’s me
Hey
Can you see
?Can you see me
I’m here
Nana come and take us
Hello
?Are you there
Hello

Lady: I don’t think they can hear us
?Bird: I can hear you lady…You want to come with me maybe
Lady: Will you be nice to me Bird? You’re always nice to me because you’re my friend
Bird: I’ll try, but sometimes I make mistakes
Lady: Nana says that we all make mistakes
Bird: Maybe we should scream more
Lady: Yes, Bird let’s scream more

:Lady & Bird
Help! Help us! Come on! Help
!Hello
Help
!Hello
We are lost

Lady: I think they can not see us
Bird: Nobody likes us
Lady: But they all seem so big
Bird: Maybe we should just jump
Lady: What if we fall from the bridge and nobody can catch us
Bird: I don’t know. Let’s just see what happens
Lady: Okay
Bird: Come with me
?Lady: Shall we do it together
Bird: Yeah

Lady & Bird: 1, 2, 3…Aaaaaaaaah

?Bird: Lady
Lady: Yes Bird
Bird: It’s cold
Lady: I know

Lady: Bird…I can not see a thing
Bird: It’s all in your mind

در دسته : از نفس افتاده | دیدگاه‌ها خاموش

سوسیالیسم یا بربریت: ورژن آهیمسایی

سپتامبر ۲۰۱۲۳

ساعت 10 صبح یک‌شنبه از شرکت “ایرتل” که همان شرکت تلفنی است که سیم‌کارت‌م را ازش خریده‌ام زنگ می‌زنند. من معمولن به تلفن جواب نمی‌دهم. در کل رابطه‌ی خوبی با این دستگاه، لااقل آن‌طور که بقیه دارند، ندارم. اما گاهی شماره‌ی این شرکت‌ها نمی‌افتد و خیال می‌کنم از ایران است و جواب می‌دهم و توی تله می‌افتم. مرد جوان آن طرف خط شروع می‌کند به هندی چیزی گفتن. من این‌جا دیگر فهمیده‌ام که گول یک دست‌گاه کوچک مسخره را خورده‌ام اما قطع نمی‌کنم. به جایش می‌گویم ” هیندی معلوم نهی”. از زبان‌شان 80 درصد می‌فهمم اما اغلب اعتماد به نفس حرف زدن با هندی-غریبه‌ها را ندارم. مرد جوان فوری به زبان انگلیسی می‌گوید:

-صبح‌ به‌خیر خانم. من پراشان کومار هستم و از شرکت ایرتل با شما تماس می‌گیرم. شماره‌ی شما برنده‌ی خوش‌شانس قرعه‌کشی این ماه ایرتل شده‌‌ و از امروز می‌توانید از خدمات اینترنتی ما برای یک‌ماه رایگان و بعد از آن با ماهی 130 روپیه استفاده کنید. قیمت اصلی این خدمات ماهی 260 روپیه است. مایل هستید شماره‌ی شما رو از امروز فعال کنم؟

– نه. متشکرم.

– می‌تونم بپرسم چرا؟

در این چند‌سال برای این سوال، جواب‌های محترمانه‌ی از قبل آماده‌ای دست و پا کرده‌ام. اگر از شرکت‌های بیمه باشند می‌گویم  خارجی هستم و به زودی از کشور شما می‌روم. اگر از بانک باشند برای قالب کردن انواع کارت‌های اعتباری طلایی و نقره‌ای، می‌گویم دانشجو هستم و هیچ‌وقت هیچ پس‌اندازی ندارم و این حساب را هم فقط برای تمدید اقامتم باز کرده‌ام، بنابراین انسان معتبری محسوب نمی‌شوم و مکالمه تمام می‌شود. اما از آن‌جایی که تا به‌حال برنده‌ی خوش‌شانس ایرتل برای خدمات اینترنتی بر روی تلفن نبوده‌ام نمی‌دانم به آقای پراشان کومار چه بگویم. ساده‌لوحانه جواب می‌دهم گوشی‌ام قدیمی است. فکر می‌کنم نمی‌توانم از این خدماتی که  می‌گویید استفاده کنم. می‌گوید چند لحظه منتظر بمانم. من این‌جا هم می‌توانم یواشکی تماس‌م را قطع کنم. اما به جای‌ش به صدای تلق‌تولوق کی‌بورد آن طرف خط گوش می‌دهم و بعد از چند لحظه صدای پراشان آقا را که می‌گوید:

-گوشی شما نوکیا 830 مدل کلاسیک است. شما هم می‌توانید با این گوشی از بعضی خدمات ما استفاده کنید.

این‌جا دیگر نمی‌توانم سریع جواب بدهم. چند لحظه است هنگ کرده‌ام. آن سوی خط یک پراشان کوماری وجود دارد که بدون این‌که مرا بشناسد و یا ببیند، می‌داند از چه گوشی ای استفاده می‌کنم. ما در خود 1984 زندگی می‌کنیم و حتمن اندازه‌ی همه‌ی مردم‌اش به چشم مردم آزاد سایر کهکشان‌ها رقت‌انگیز هستیم. از این‌جا به بعد دیگر می‌دانم قطع کردن و نکردن چندان فرقی ندارد.

-من اصلن با تلفن صحبت نمی‌کنم. با دوستانم با اس‌ام‌اس تماس می‌گیرم یا چت و ایمیل. از همین هم راضی هستم.

آقای کومار ساکت می‌شود. می‌توانم از این سکوت استفاده کنم و حتا با خدافظی تماس‌م را قطع‌کنم. اما همان‌طور که گفتم در 1984 دیگر چندان توفیری ندارد. چند ثانیه بعد خوش‌حال می‌گوید:

-ما برای شما هم “خدماتی” داریم. از آن‌جایی که برنده‌ی خوش‌شانسی هستید، می‌توانید از مجموعه‌ی موزیک‌های قدیمی و جدید بالیوودی ما به عنوان “رینگ تون” گوشی‌ خود استفاده ‌کنید. هزینه‌ی این رینگ‌تون فقط روزی 1 روپیه‌ ست. در سال می‌شه 365 روپیه که شما با تخفیف می‌تونین با فقط 140 روپیه در سال از این رینگ‌‌ تون‌ها داشته باشید. فعال کنم؟

از آن‌جایی که من هم  لابد به چشم آدم فضایی‌های آزاد، یک شهروند رقت‌انگیز 1984ی هستم، این‌جا وسوسه می‌شوم. فکر می‌کنم دلقک بازی خوبی است، وقتی که مادر و دوستانم زنگ می‌زنند از ایران و جاهای دیگر. تا من بخواهم با فس‌وفس مذمن‌م گوشی را بردارم، موزیک بالیوودی را می‌شنوند و می‌خندند. مگر چقدر می‌شود 140 روپیه در سال؟ می‌بینید؟ برادر بزرگ، سخاوتمندانه می‌تواند برای هر کس تولید احساس نیاز کند در حد و خور شخصیت خودش. برای یک نفر احساس نیاز به خدمات اینترنتی روی گوشی تلفن، برای یکی هم احساس نیاز به رینگ‌‌ تون بالیوودی برای خنداندن کسانی که دوست‌شان دارد. این‌جور مواقع، یکی از میمون‌های بازیگوش توی کله‌ام که سر سیم احساس حقارت‌م دست‌ش است و وقتی مست می‌شود انگلیسی را با لهجه‌ی غلیظ ایرلندی حرف می‌زند، چشم‌های‌ش را حسابی گرد می‌کند، دوتا دست‌ش را می‌گذارد دو طرف دهن خیلی گشادش، و جیغ می‌کشد ” مصرف‌گرا”  و غش‌غش به‌م می‌خندد.

– گفتم من از تلفن استفاده نمی‌کنم آقای کومار. ولی اگه یه روزی خواستم استفاده کنم حتمن با همین شرکت شما تماس می‌گیرم. خدافظ…

– روز خوش خانم.

من وقتی توی تله‌ی این‌ها می‌افتم نمی‌توانم تلفن را قطع‌کنم. فکر می‌کنم کوماری که می‌تواند ندید، با چند‌تا تلق‌تولوق مدل گوشی‌‌ام را بگوید شاید نگهبان سابق ساختمان باشد که با زن و بچه‌اش در یک مکعب 6 متری، بدون پنجره، بدون حمام و آشپزخانه، با دست‌شویی مشترک با همسایه‌ها، زندگی می‌کنند، که دختر 6 ساله‌شان به من می‌گوید “بیلی آنتی”- یعنی خاله گربه- و حالا به خیال خودش خیلی ترقی کرده‌است که با چندرغاز حقوق بیش‌تر، به جای لباس فرم یک‌سره‌ی نگهبانی، با کت‌وشلوار دوسایز بزرگ‌تر و ارزان قمیت‌اش می‌نشیند در یکی از همین شرکت‌ها و زنگ می‌زند به مردم که “خدمات” بفروشد. یا عروس همسایه‌ بالایی ‌است که از روستا آورده شده و با خانواده‌ی شوهرش زندگی می‌کند و خودش توی خانه انگلیسی یاد گرفته و می‌خواهد پول توجیبی از مادرشوهر نگیرد. نمی‌توانم همین‌طوری گوشی را بگذارم چون نمی‌توانم همین‌طوری از مطب دکتر و بقالی و اتاق رییس دپارتمان‌‌‌مان بیرون بیایم حتا وقتی می‌دانم دارند چیزی را محترمانه  توی پاچه‌ام می‌کنند. از تلفن خوشم نمی‌آید برای همین است. آدم وقتی چشم تو چشم نیست، راحت‌ می‌تواند  تف کند یا در را بکوبد، توی صورت یک رقت‌انگیز 1984 ای مثل خودش. حتا اگر طرف پدر کودکی باشد که خاله گربه صدای‌ش می‌کند.

پ.ن: اسامی واقعی هستند. “کومار” این‌جا یکی از فامیلی‌های خیلی زیاد است و خیلی از شخصیت‌های معروف و هنرپیشه‌ها از خانواده‌ی کومارها هستند. مثل هاپو کومار.

پ.پ.ن: این عکس هم لابد تزئینی است. در بنارس گرفته‌ شده، زمستانی که گذشت.‌

در دسته : از نفس افتاده | دیدگاه‌ها خاموش

برای خانه‌ی نزدیک انقلاب که مرز میان کابوس و خاطره است

ژوئن ۲۰۱۲۱۳

من خرداد هشتاد و هشت عاشق بودم. یا لااقل آن زمان خیال می‌کردم آن‌چیزی که دچارش هستم اسم‌ش عشق است. اردیبهشت‌اش  رفته بودم ایران و دوست  قدیمی‌ای را بعد از هشت‌سال پیدا کرده بودم که عاشق‌ش بشوم و برگردم. حالا دقیقن مطمئن نیستم که آیا واقعن عاشقیتی در کار بود یا این‌که فقط بعد از مدت‌ها کسی را پیدا کرده بودم که موزیک گوش‌دادن و اتوبان‌چرخیدن و آشپزی و فضانوردی و خلاصه همه چیز با  او خیلی  بیش‌تر از بقیه خوش می‌گذشت. یا شاید هم فقط به این خاطر که هوای تهران در اردیبهشت‌ ماه گرده‌ی گل و هورمون فراوان دارد. به‌هر حال هرچه بود انقدر حس قوی‌ای بود که توانسته بود مرا به‌خاطر کسی به صرافت برگشتن و ماندن بی‌اندازد.

زیاد شریک شور انتخاباتی مردم نبودم. پیگیر اوضاع بودم اما بییشتر درگیر شور شخصی خودم بودم آن روزها. فکر کنم اگر هم می‌خواستم رای بدهم وسع ماتحت‌م به چهار ساعت تا کنسولگری راندن و دوباره برگشتن نمی‌رسید. خبر‌ها و عکس‌های ایران همه  خوش و امیدوارکننده بودند و من هم دل‌خوش و امیدوار بودم که هرکدام از آن‌ دو انتخاب شود اوضاع کمی بهتر. بعد کودتا شد و دوستانم تبدیل به مشترکان مورد نظر غیرقابل دسترس شدند و کشته شدند و به زندان افتادند و از ایران رفتند و دوست قدیمی بعد از هشت سال یافت شده‌ام هم و ما دیگر هم‌دیگر را ندیدیم.

خانه‌ اما سخت و محکم سرجای‌ش ماند تا نشان از زمانی باشد که ما هنوز سهم کودتای‌مان را نگرفته‌بودیم و انقدر خون توی خیابان ندیده بودیم و همه چیز تا این‌حد هنوز ترسناک نشده بود، تا هربار که از سرکوچه‌اش رد می‌شوم یادم بیاندازد روزگاری هنوز جایی بر روی زمین وجود داشت نزدیک انقلاب  و آدمی در آن زندگی می‌کرد که انقدر همه چیز با او بیش‌تر خوش می‌گذشت که حتا می‌شد به‌خاطرش برگشت و ماند.

عکس هم لابد تزئینی است

در دسته : از نفس افتاده , در ستایش عشق | دیدگاه‌ها خاموش

انیمه درمانی با محصولات هایائو میازاکی

ژوئن ۲۰۱۲۹

تازگی‌ها به این‌ نتیجه رسیده‌ام که خانه‌ی مناسب برای من خانه‌ای است که متحرک باشد. حالا می‌خواهد روی چهارچرخ یک مینی‌ون سوار شده باشد یا مثل “قلعه‌ی متحرک هاول” آقای میازاکی توی شکم هیولایی پر سر و صدا. با اعتیادم به سفر و نیازم به سقف بالای سر جور است. برای نوسانات گاه و بی‌گاه قطب‌هایم هم خوب است. البته شاید خیلی‌ها خانه‌ی متحرک را خانه به حساب نیاورند و اصلن خانه برای‌شان یک‌جور معنی یک‌جا ماندن و به زمین چسبیدن و یا به آن بازگشتن در خود داشته‌ باشد. خب لااقل الان برایم مشخص شده‌است که جزو آن خیلی‌ها نیستم و فکر می‌کنم خانه‌ی حلزون هم همان‌قدر خانه‌است برای‌ش که خانه‌ی ما و بقیه. اما چیزی توی “قلعه‌ی متحرک هاول” هست که باعث می‌شود من زندگی در شکم هیولای پرسر و صدا را به زندگی در مینی‌ون رنگین‌کمانی و جمع و جور ترجیح بدهم و آن چیز جادویی یک دایره‌ است کنار در قلعه. دایره با چهار رنگ به چهار قسمت تقسیم شده و با قرار دادن عقربه‌، روی هر کدام از چهار رنگ در به روی چهار مکان مختلف ( که هرکدام نشانه‌ی وجهی از زندگی جادوگر قلعه است) باز می‌شود.

از وقتی قلعه‌ی متحرک هاول را دیده‌ام دارم فکر می‌کنم اگر یک‌روزی چیزی شبیه‌ آن داشته باشم دلم می‌خواهد آن چهار مکانی که در قرار است به روی‌شان باز شود کجاها باشند. بدون شک یکی از آن‌ها بنارس است. این طوری می‌توانم هروقت که حالم بد است عقربه‌ی وسط دایره را بگذارم روی نارنجی. در باز شود و از کوچه‌های تنگ و تاریک و شلوغ و کثیف‌ پایین بروم. روی نیم‌کت دکه‌ی چای‌فروشی رو به رود گنگ، آن‌جا که مرده می‌سوزانند بنشینم و چای بنوشم و به هیچ‌چیز فکر نکنم و رود  و آتشی که از بدن آدم‌ها بالا می‌رود را تماشا کنم و آرام بگیرم.

مکان دیگر را دلم می‌خواهد یک بندر باشد. این‌که کجای دنیا باشد مهم نیست. فقط اسکله داشته‌باشد. قبل‌ از این‌که تصمیم بگیرم  بروم خیلی به زندگی در انزلی فکر کرده بودم. فکر می‌کردم سی سال‌م که شد ( آن موقع‌ها سی‌سالگی یعنی حسابی بزرگ‌سالی) جمع می‌کنم می‌روم  کافه‌ی کوچکی آن‌جا راه می‌اندازم و روزها بوی قهوه و وانیل و شیرینی، عصرها هم کنار اسکله و بوی دریا و شوری. البته همان‌سال‌ها یک‌بار پاییز انزلی را دیدم و به‌نظرم خیلی مستعد به خودکشی انداختن بود و برای همین فکر می‌کنم یکی از برش‌های دایره‌ی جادویی خوب‌ است در را به روی کوهستان‌های دنیا باز کند برای فرار از پاییز‌های دل‌گیر.

برش آخر دایره را هم گذاشته‌ام برای تهران که با همه‌ی دل‌زدگی‌ام، باز می‌خواهم گاهی در خانه‌ام را که باز می‌کنم مثلن سر از اتوبان نیایش در بیاورم بروم خانه‌ی “پ”. بنشینم توی آشپزخانه‌ی آفتاب‌گیر. برایم جوشانده‌ی گیاهی بریزد. هی توی آشپزخانه‌ی فسقل دور خودش بچرخد و حرف بزند. یا وقتی برای ماهی‌های رنگی‌اش غذا می‌ریزد من کنار آکواریوم بنشینم و جای ماهی‌هایش حرف بزنم: – تو کی هستی؟ و او جواب بدهد: – من “پ” هستم. – آها… “‍‌پ” هستی. گقتی کی هستی؟ – من “پ” هستم. –آها…”پ”هستی. گفتی کی هستی؟ – من “پ” هستم “پ” هستم.- آها‌آها… “پ” هستی. گفتی کی؟

در دسته : از نفس افتاده , تاریخ های سینما | دیدگاه‌ها خاموش

And the cat turned to smoke

می ۲۰۱۲۱

از همه‌ي او برای من فقط یک فیلم 1 دقیقه و 20 ثانیه‌ای مانده، با کیفیت افتضاح دوربین موبایل، که تازه آن هم فقط 20 ثانیه‌اش خودش‌ است. بقیه‌اش در و دیواراست با صدای او. 10 ثانیه‌اش را زوم کرده ام روی پاکت سیگار محبوب‌م، ژیتان سورمه‌ای، بعدش هم کتاب‌خانه و تابلو‌های روی دیوار. حالا همه‌ی آن یک‌دقیقه به نظرم بی معنی است. 5 ثانیه از آباژوری که شاید زمانی حسی نسبت به‌ش داشتم و حالا حتا یادم نمی‌آید شکل‌اش، و با دوربین موبابل هم فقط یک گوله‌ی نور است، واقعن مسخره است. کاش همه‌اش را از خودش گرفته‌بودم.

20 ثانیه‌اش را او نشسته روبه‌رویم. خیلی‌خیلی مست. در آن  دوره‌ از زندگی هستیم که قلپ،قلپ الکل گندم را  از صبح سر می‌کشید تا شب. آن دوره‌ای که دیگر دوست‌‌ش نداشتم و نمی‌دانست. داشتم از ایران می‌رفتم و خیلی بدجنسانه  فکر می‌کردم دوری زحمت به هم‌زدن را می‌کشد. که کشید.

لپ‌ها‌یش گل‌انداخته. چاق شده‌است. دست می‌کشد به شکم جلو آمده‌اش و می‌گوید: بودا شدم و می‌خندد. بعد کش دور مو‌هایش را باز می‌کند و سرش را پنج‌بار تکان می‌دهد تا موها بریزند دوش و بعد دوربین از رویش رد می‌شود و 6 ثانیه‌ روی در بسته‌ی کمد رخت‌خواب‌ها می‌ماند.

بعد از این‌همه سال، این‌روزها شاید 100 بار این فیلم 1 دقیقه و 20 ثانیه‌ای را تماشا کرده‌ام. انقدر که ثانیه‌های‌ش را حفظ شده‌ام. گاهی هم چشم‌هایم خیس شده‌اند. چیزی که اذیتم می‌کند، نه  تصویر آن در و دیوار و خرت و پرت‌های رو به محو شدن رونده‌ی خانه، نه آن مرد مستی که می‌گوید بودا شده‌است و حالا زیر خروار خاک خوابیده، که آن آدمی است که دیده نمی‌شود و من هستم ولی من نمی‌شماسم‌ش. صدای‌ش صدای من است. مدل حرف‌زدن‌ش مال من نیست. کلمات‌ش هم. با کسی که دیگر دوست‌ش ندارد و قرار‌ است ترک‌اش کند دارد زیادی مهربان و عادی صحبت می‌کند. به‌ش می‌گوید عزیزم. می‌تواند به‌کسی که دوست‌ش ندارد بگوید عزیزم و این برایم غریب است. تصورم این بود که همیشه همین مدلی بوده‌ام که الان. کی انقدر جدی و تلخ شدم؟ کی انقدر وسواس کلمه پیدا کردم؟ کی انقدر گیاه‌ شدم؟ لابد انقدر پروسه‌ی آهسته و پیوسته‌ای بوده که نفهمیدم. آدم که یک‌هو انقدر عوض نمی‌شود. می‌شود؟

در دسته : از نفس افتاده | دیدگاه‌ها خاموش

در زندگی زخم‌هایی است که هرچقدر بلیسی خوب نمی‌شوند

مارس ۲۰۱۲۲۸

امروز یکی از روزهای آخر عید  سال نود و یک است. نمی‌دانم چه روزی است دقیقن. این‌جایی که من هستم هوا 40 درجه بالای صفر است و هیچ حال و هوای بهاری ندارد. خودت بهتر می‌دانی آب و هوای این‌جا را. قبلن هم گفته بودم خیلی وقت‌ها وقتی توی خیابان‌های بمبئی راه می‌روم تو را تخیل می‌کنم. یا وقتی توی کافه‌های خیلی قدیمی‌اش می‌نشینم. فکر می‌کنم تو هم باید پشت یکی از میزهای کافه‌ی 100‌ساله‌‌ی پارسی‌ها نشسته و گلویی تر کرده باشی. شاید  پدربزرگ  صاحب‌کافه‌ی فعلی بعد از دیدن تو تقویم هدیه دادن به مشتریان ایرانی را کرد مرام کافه‌اش. تو را تخیل می‌کنم و بمبئی آن موقع را. این‌جا خوش‌حال بودی، مگر نه؟ اصلن یکی از دلایل جادو بودن هند همیشه برایم همین بود. این‌که تو این‌جا حال‌ت خوب بود.

حال من هم در مجموع این‌جا خوب است. حدس می‌زنم بهتر از هرجای دیگر اگر بودم. دردم از همان زخم‌هایی است که با خودم آورده‌ام و با خودم می‌برم هرجای دیگر. من اگر جای شاعر بودم می‌گفتم ای‌کاش آدمی زخم‌های‌ش را می‌شد با خود نبرد هرکجا که نخواست. زخم‌های من هم هرازچند گاهی سرشان باز می‌شود. همه‌چیز مثل همیشه است. خوراکی‌ها همان مزه که همیشه می‌دهند، آدم‌ها ‌همان‌طور که همیشه حرف می‌زنند و زمین همان‌طور که همیشه می‌چرخد. من اما هی از توی خودم دردم می‌آید. معمولن در این دوران دوستانی را هم از دست می‌دهم. انقدر که سرم گرم لیسیدن زخم است. ترک می‌شوم. در عشق و رابطه شکست می‌خورم. تنها‌تر می‌شم  و یک‌جایی سرم را بالا می‌آورم می‌بینم ساعت‌هاست که پنکه دارد بالای سرم می‌چرخدد و من خیره‌ام.

هنوز بابت این که مرا با خود به هندوستان نیاوردی ازت دل‌خورم. گفتی توی راه تلف می‌شوم. گفتی این‌جا وضع‌ت بهتر است و دمبه به راه‌است. تو هند همه گرسنه و گیاه‌خوارند. همه‌اش بهانه بود. من را اگر با خودت آورده بودی این‌همه سال سرگردانی نمی‌کشیدم. همین‌جا هی می‌مردم و هی به دنیا می‌آمدم. انقدر هم زخم نمی‌شدم.

امروز یکی از روزهای آخر عید سال نود و یک است. من سرگرم لیسیدن یکی از زخم‌های قدیمی‌ام هستم. ترک شده‌ام و مثل باقی دوره‌های این‌چنینی‌ام تو را تخیل‌ می‌کنم. تو را که قدم می‌زنی توی خیابان‌های این شهر. توی پارک قدیمی کنار مجسمه‌ی بودای دست‌شکسته‌ی فضله‌ی کلاغ بر سر. این‌جا هم همان کت‌شلوارهای جدی را می‌پوشیدی یا لباس‌ها خنک هندی‌ها را؟ کدام غذا‌ی‌شان را بیشتر دوست داشتی؟ تو هم رنگ به سر و صورت‌ کسی پاشیدی در جشن شروع بهار؟ از ته دل می‌خندیدی این‌جا مگر نه؟ آخ، کاش مرا با خودت آورده بودی. یا لااقل کاش ایده‌ی ماشین زمان عملی بود.

گر به صد منزل فراق افتد میان ما و دوست / هم‌چنان‌ش در میان جان شیرین منزل‌ است

گربه‌ی عزیزت که این‌بار آدم شده است

پ.ن. شعر آخر از سعدی است. ماشین زمان هم هیچ‌وقت ساخته نمی‌شود چون در این صورت دور و برمان پر از آدم‌هایی بود که از آینده آمده بودند و سرمان را حسابی گرم می‌کردند و دنیا انقدر ملال‌انگیز نبود

در دسته : از نفس افتاده | دیدگاه‌ها خاموش

بنارس‌

مارس ۲۰۱۲۱۱

و بر زمین شهر پیری‌ست، می‌گویند پنج‌هزار ساله، و هنوز زنده، با کوچه‌های تاریک و خیلی باریک و پله‌های تمام نشدنی که در رودی مقدس ناپدید می‌شوند. هوای‌ش  بوی عود و حشیش و چوب سوخته و گوشت‌ سوخته  می‌دهد. هوای‌ش همیشه غبار خاکستر دارد. مردم‌ش همیشه دارند دعا می‌کنند، خورشید را و رود مقدس را و خدایانی را که شهر را ساخته‌اند. اوراد و ذکر نام خدایان با صدای طبلا می‌آمیزد. از هر سوراخی صدای موسیقی به گوش می‌رسد. مکتب‌خانه‌های موسیقی هرشب اجرای زنده‌ دارند.

مردم‌ش مرگ را با همه‌ی جلال و جبروت‌ش به سخره گرفته‌اند. در این شهر مرده‌ها از زندگی‌ زنده‌ها خارج نمی‌شوند. مرگ تصویر تکرارشونده‌ی هر روزه‌ی زندگی است. مرده‌هایی که می‌سوزند، مرده‌هایی که به سنگ بسته و در رود مقدس رها می‌شوند. بچه‌ها به مدرسه می‌روند و لگن‌ها و دنده‌ها توی آتش نمایان می‌شوند. دست‌فروش‌ها بساط‌شان را کنار رود پهن می‌کنند و مرده‌ها ته‌نشین می‌شوند. بچه‌ها کنار رود بادبادک‌ها را بالا می‌فرستند و مردگان نیم‌سوز به روی آب می‌آیند.

غروب که می‌شود مردم شهر روی پله‌های در ته رود ناپدید شونده می‌نشینند و آیین پرستش رود را به جا می‌آورند. هزاران سال. به همین شکل. برهمن‌ها عود و آتشدان را در هوا می‌رقصانند و زنگ‌ها و سازهای بادی صدفی همه با هم به صدا در می‌آیند. شمع‌های کوچک توی برگ موز روی رود رها می‌شوند و می‌روند و می‌روند. هزاران سال. هر روز. درست به همین شکل.

شهر پیر مرا گرفته‌است. از وقتی برگشته‌ام شب‌ها خواب‌اش را می‌بینم. روزها دنبال‌ نشانه‌هایش می‌گردم توی شهر خودم.  توی ذهن خودم. انگار همه‌ی راه‌ها و برنامه‌ها جوری باید باشند که دوباره به‌ش برگردم. شب آخر وقتی شمع‌ام را به رود می‌دادم قول دادم که برگردم. گاهی خواب می‌بینم از در خانه‌ام که بیرون بیایم پله‌ها را که پایین بروم به رود مقدس و گله‌های شمع‌های روان‌ش می‌رسم.

در دسته : اینجا و آنجا | دیدگاه‌ها خاموش

برای چهل و یک سالگی گوزن

فوریه ۲۰۱۲۸

لیکن سلاح نقد به مفهوم امروزی، ارزشی کمتر از نقد سلاح ندارد. نقد سلاح دشمن را از پای درمی‌آورد، سلاح نقد دوست را، رفیق را، جنبش را از کژی‌ها پاک می‌دارد. پس، سلاح نقد امروز برای جنبش کنونی، به ویژه از آن‌رو که نقد سلاح پایی گرفته است، بایستگی حیاتی دارد. بازگویی این‌نکته زیان‌بخش نیست، که هدف سلاح نقد، کوبیدن و از میان‌بردن نقاط ضعف دشمن نیست. نقاط ضعف دشمن در نهاد او ریشه دارند و با خود او از بین می‌روند. هدف از نقد از میان‌بردن نقاط ضعف دوست است که در نهاد او ریشه ندارند، از هستی‌اش سرچشمه نمی‌گیرند، به عکس در تضاد با ماهیت و گوهر او هستند. از این‌رو، از میان‌بردن‌شان دوست را ناتوان نمی‌کند، دو چندان، ده چندان نیرومند می‌کند.

-‌هشت‌ نامه به چریک‌های فدایی خلق/ مصطفی شعاعیان‌‌ ( به همت خسرو شاکری) نشر نی

در دسته : از نفس افتاده | دیدگاه‌ها خاموش
« Older EntriesNewer Entries »